Slide1

آشنایی با لحیم کاری – ۲۲TSHSolder

Slide1
Slide1
نویسنده : سعید کشاورز کیوانی

Slide2
Slide2
لحیم کاری چیست؟

لحیم کاری فرایندی است برای اتصال دو قطعه فلزی توسط یک آلیاژ قلع و سرب به نام لحیم که امروزه بیشتر در ساخت مدارات الکترونیکی و فرایند سیم کشی کاربرد دارد . در مدارات الکتریکی و الکترونیکی برای اتصال پایه قطعات به فیبر لحیم که به طور معمول هویه و هیتر ها هستند ، صورت می گیرد که اتصال بین دو فلز را برقرار می کند به عبارتی با استفاده از دستگاهی به نام هویه فلز مربوطه را به همراه “سیم لحیم” گرم میکنیم.بعد از گرم کردن سیم لحیم ذوب شده وبه محل اتصال دو فلز خواهد چسبید.این عمل را لحیم کاری گویند.لحیم کاریرا باید با دقت کافی انجام داد تا در اثر رطوبت و کارکرد زیاد قلع به اسانی جدا نشود و به اندازه کافی محکم باشد.

Slide3
Slide3
هویه چیست؟
هویه یکی از مهمترین و معروف ترین ابزار کار الکترونیک است .   کمتر کسی است که هویه را نشناسد یا آن را ندیده باشد.از هویه برای لحیم کاری قطعات الکترونیکی روی برد (مدار چاپی) استفاده می شود و برای این منظور علاوه بر هویه به وسایل جانبی دیگری مانند قلع، روغن لحیم، فلاکس، پایه هویه مورد نیاز است.هویه در انواع و اقسام گوناگونی یافت می شود. ساده ترین و ارزان ترین هویه ها، هویه هایی هستند که امکان تنظیم دما را ندارند و با یک توان ثابت کار می کنند.هویه ها را در توان متفاوتی مانند :30 وات یا 40 وات و یا 60 وات و یا حتی بیشتر میسازند. بسته به کاربرد و نیاز میتوان از هویه های با وات متفاوتی استفاده کرد در کارهای الکترونیکی معمولا از هویه های 30یا 40 وات استفاده میشود در بعضی موارد نیز میتوان از هویه های 60 وات هم استفاده کرد.

Slide4 3
Slide4
سیم لحیم ( قلع )
 
یکی از نکاتی که خیلی روی کیفیت کار تاثیر می گذارد کیفیت سیم لحیم است. سیم لحیم آلیاژی از قلع و سرب است که در انواع مختلف ساخته میشود . سیم لحیم الیاژی مخصوصی است که برای لحیم کاری دو فلزی که باید به یکدیگرمتصل شوند را به یکدیگر میچسباند .
که برای این کار باید سیم لحیم توسط هویه ذوب شود سپس به محل اتصال هدایت شود و وقتی که خنک شود دو فلز به یکدیگر میچسبند.

Slide5 1
Slide5
روی قرقره سیم لحیم ، دو عدد دیده می شود، بطور مثال ۶۰/۴۰ این به آن معنا است که لحیم فوق دارای ۶۰ درصد قلع و۴۰ درصد سرب می باشد. برای لحیم کاری قطعات الکترونیکی باید از سیم لحیمی استفاده شود که در صد قلع آن حدود۶۰ باشد. دلیل آن این است که نقطه ذوب قلع کمتر است بنابراین برای ذوب آن به دماهای خیلی بالا نیازی نیست و این بخصوص در لحیم کاری نیمه هادی ها بر روی برد یک مزیت محسوب می شود چرا که درجهرارت بالا میتواند باعث آسیب دیدن قطعات حساس و بخصوص نیمه هادی ها شود و حتی به فیبر مدار چاپی صدمه بزند. بهترین نوع سیم لحیم ، سیم لحیم ۶۳ درصد است که در بازار به همین نام یافت می شود .برخی سیم های لحیم آغشته به مقدار کمی روغن لحیم و یا فلاکس هستند که نیاز به استفاده همزمان از روغن لحیم را نیز مرتفع می سازند.

Slide6 2
Slide6
روغن لحیم
هرگاه دو قطعه را بخواهند بوسیله لحیم ، اتصال دهند بایستی كاملا تمیز و از هرگونه چربی ، رنگ و اكسید پاك گردند . بنابراین در زمان لحیم چون درجه حرارت بالا است سبب می شود در سطح خود لایه ای اكسید بوجود آید و پس از لحیم كاری ممكن است این لایه اكسید مانع از تماس الكتریكی بین آن دو شود . برای جلوگیری از این كار از روغن لحیم استفاده می كنند . این روغن از ماده ای به نام كلوفون تشكیل شده و حل كننده اكسید و هر مواد زائد است .

Slide7 1
Slide7
طرز كار با روغن لحیم
قبل از لحیم كاری باید محل اتصال به این روغن آغشته شود و بعد عمل لحیم كاری صورت گیرد. با انجام این كار روغن، مواد زاید بر روی اتصال را در خود حل كرده و هنگامی كه هویه داغ به محل اتصال نزدیك می شود ، روغن را كنار زده و محل اتصال را از ماده های خارجی خالی می نماید . امروزه لحیمهای در الكترونیك مورد استفاده می گردد كه در داخل خود روغن لحیم دارند لذا نیازی به روغن لحیم جداگانه ندارند اصطلاحأ به این نوع لحیم ، سیم لحیم با مغزی روغن می گویند. بهر صورت در هنگام لحیم كاری بایستی از تمیز بودن محل اتصال  اطمینان حاصل شود.

Slide8 2
Slide8
توجه
توجه داشته باشید که هویه بشدت داغ می شود و در صورت تماس با بدن شما میتواند باعث سوختگی شدیدی شود و همچنین در صورتی که در مجاورت اشیای قابل اشتعال قرار گیرد میتواند سبب آتش سوزی شود، بنابراین ضمن اینکه از پایه هویه مناسب استفاده می کنید، هنگام کار حواستان را خوب جمع کنید!هرگز برای دید بهتر قطعه را حین لحیم کاری نزدیک صورتتان نبرید چرا که ممکن است حین ذوب شدن سیم لحیم، قطراتی از روغن آغشته به آن با دمای بسار بالا به اطراف پرتاب شود. ضمنا از استنشاق بخار های ساطح شده حین لحیم کاری جدا خودداری نموده، سعی کنید در مکانی لحیم کاری را انجام دهید که تهویه مناسبی داشته باشید.لحیم کاری خوب و مناسب به عوامل زیر بستگی دارد:۱- لحیم کاری با هویه ای با نوک تمیز انجام گیرد۲- قطعاتی که لحیم می شوند باید تمیز باشند۳- پیش از لحیم کاری قطعات به صورت فیزیکی به هم متصل گردند۴- محل لحیم کاری باید پیش از نزدیک کردن سیم لحیم به قدر کافی گرم شود۵- پیش از تکان دادن یا جابجا نمودن محل اتصال باید اجازه دهیم قلع کاملاً سرد شود وخود را بگیرد.

Slide9 2
Slide9
توضیحات
قبل از هر چیزی میبایست هویه را به برق بزنیم تا داغ شود.توجه کنید که تا هویه کاملا داغ نشده از ان استفاده ننمایید.اگر دیدید که نوک هویه تمیز نیست و سیاه است سعی کنید با اسفنج نسوز انرا تمیز کنید(اسفنج نسوز را حتما خیس کنید سپس استفاده نمایید).به هیچ عنوان نوک هویه را سمباده نزنید و یا با تیغ و امثال ان نتراشید چرا که نوک هویه شما خیلی زود خراب خواهد شد.نوک هویه ای تمیز است که براق باشد و رنگ سفید باشد.همیشه سعی کنید اسفنج مخصوص را تهیه کنید و در پایه هویه خود قرار دهید تا در مواقع لزوم براحتی بتوانید از آن بهره گیرید.

با لحیم کاری 11
Slide10
ابتدا سطوحی را که میخواهید به هم لحیم کنید، خوب تمیز کنید، اگر قصد لحیم کاری قطعات الکترونیکی روی برد مدار چاپی یا برد سوراخدار را دارید، با یک سمباده نرم، محل های اتصال پشت برد را سمباده بزنید، با این کار لحیم خیلی راحت تر انجام می شود.
در لحیم کاری ترانزیستور ها و آی سی ها (در صورتی که از سوکت آی سی استفاده نمی کنید) خیلی محتاطانه عمل کنید چرا که حرارت بیش از حد باعث خرابی قطعه می شود. پس از لحیم کردن هر پایه کمی صبر کنید تا قطعه خنک شود و سپس پایه دیگر آن را لحیم کنید. میتوانید برای اتلاف وقت تا خنک شدن آن، قطعه دیگری را لحیم کنید و مجددا برگردید به قطعه قبلی.بهترین زمان برای لحیم کاری 2 تا 3 ثانیه میباشد .اگر مهارت کافی در این زمینه ندارید حتما تمرین کنید.نکته ی مهم دیگر این است که برای لحیم کاری چه زمانی از سیم لحیم استفاده کنیم.خیلی ها این اشتباه رو مرتکب میشوند و اول قلع را با هویه ذوب میکنند سپس قلع ذوب شده ی روی نوک هویه را به محل لحیم کاری میزنند.این کار اشتباه است و لحیم به محل اتصال نخواهد چسبید.بهترین حالت این است که شما ابتدا برای 1 یا دوثانیه محل اتصال را با هویه گرم کنید.سپس سیم لحیم را به محل اتصال بچسبانید.میبینید که قلع ذوب میشود و به محل اتصال به بهترین حالت ممکن میچسبد.

Slide11 3
Slide11
آب بندي سر هويه با قلع
به محض آن كه دماي سر هويه به نقطه ذوب سيم لحيم برسد ، بايد آنرا با قلع آب بندي كنيد . روش آب بندي با قلع بسيار ساده و به شرح زير است :الف ) هويه را روشن كنيد تا گرم شود .ب  ) اگر سيم لحيم معمولي مصرف مي كنيد ، به سر هويه روغن لحيم بماليد ولي اگر از سيم لحيم روغني استفاده مي كنيد . اين كار ضرورت ندارد .ج)   سيم لحيم را روي سطح تخت سر هويه بگيريد پس از مدت كوتاهي ، به نظر مي رسد كه ذوب لحيم شروع شده است .ه) با استفاده از اسفنج مرطوب ، لحيم را از روي سر هويه پاك كنيد . مشاهده مي كنيد كه سطح تخت سر هويه به طور يكنواخت با لايه اي نازك از لحيم پوشانده شده است .و ) حال دوباره سيم لحيم را به سر هويه بزنيد . اكنون براي لحيمكاري آماده ايد .هرگز اجازه ندهيد كه روغن لحيم جمع شود و هويه مدت زيادي روشن بماند ، بدون آنكه از آن استفاده كنيد . در نتيجة اين كار ، قشري روي سر هويه ايجاد مي شود كه پاك شدني نيست و فقط با سوهانكاري و ، در نتيجه تخريب پوشش سطحي سر هويه مي توان آنرا از بين برد .اگر از سر هويه خوب مراقبت كنيد ، يك سال يا بيشتر دوام مي آورد .

Slide12 1
Slide12
لحيم سرد محتملترين عيبي است كه در لحيمكاري ديده مي شود و علت شكستن بيشتر لحيمها ، به ويژه در كارهاي الكترونيك ، همين عيب است . علت اصلي ايجاد (( لحيم سرد )) ، بيش از حد كوچك بودن هويه يا سر هويه و كثيف بودن سطح كار است .

Slide13 1
Slide13
لحیم زدایی
حال برای جدا سازی قطعه ای از روی برد و تعویض ان میبایستی قلع های محل اتصال را برداشته سپس قطعه را از روی برد خارج نمود و دوباره قطعه ی جدید را لحیم کنیم.برای این کار باید ابتدا محل لحیم شده را با قرار دادن نوک هویه داغ کنیم تا سیم لحیم ذوب شود و سپس به کمک ابزاری بنام “قلع کِش”، سیم لحیم ذوب شده را از قطعات جدا کنیم. پس از انجام این کار میتوان قطعات را به سادگی از هم جدا نمود.

Slide14
Slide14
مکنده لحیم  ( قلع کش )
مانند یک سرنگ عمل کرده و با فعال کردن آن برای یک لحظه هوا را با فشار زیاد از نوک باریک خود به داخل می کشد و قلع ذوب شده را به داخل محفظه خود می کشد( به مانند یک پمپ از طریق ایجاد فشار خلأ٬ لحیم را از روی سطوح برمی دارد .)

Slide15
Slide15
در صورتی که قصد خرید یکی از این قلع کش ها ( یا همان مکنده قلع) را دارید، در خرید آن دقت کنید که نوک آن حتما از نوع نسوز باشد، چرا که در لحظه مکش نوک قلع کش با نوک هویه برای چند لحظه تماس پیدا می کند و در صورتی که نوک قلع کش از نوع نسوز با کیفیت مناسب نباشد، پس از چند بار استفاده، عملا دیگر بدردتان نخواهد خورد

Slide16
Slide16
فیتیله ی لحیم
فتیله لحیم یک مس بافته شده است که لحیم های قدیمی به آن می چسبند. فتیله لحیم از مکنده لحیم گران تر بوده و یک وسیله مصرفی است. بنبراین٬ توصیه نمی کنم که از آن استفاده کنید. با این حال٬ در برخی از کارها استفاده از فتیله بهتر است زیرا حاصل کار بسیار تمیزتر درمی آید. هر دو ابزار لحیم زدایی دارای نقاط قوت خاص خود هستند و تفاوتشان این است که در هر کار خاص باید از یکی از آن ها استفاده کنید. برخورداری از محیط لحیم کاری تمیز از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا باعث کسب بهترین نتیجه شده و میزان خطر را به حداقل می رساند.

Slide17
Slide17
همچنین در قطعات smd که قطعات روی برد چسبانده می شوند، برای این کار از هیتر استفاده می شود. هیتر ابزاری است که هوای داغ با درجه حرارت بالا و البته قابل تنظیم را از خروجی خود می دمد. موفق باشید  
گـــروه آموزشـی آرون  ـــ سعید کشاورز کیوانی  
          
                  




9

لامپ و اجزای تشکیل دهنده آنTSH-1BULB11

               

آموزشهای مربوط به الکتریسیته و الکترونیک

ویژه دانش آموزان و علاقه مندان

بنام خدا

    لامپهای التهابی (رشته ای) چیست؟

لامپهای  التهابی حبابی (incandescent light bulb ) یا لامپ رشته ای منبع نوری ساخته دست  بشر است که نور سفید درخشانی از خود انتشار  می کند . جریان الکتریکی از یک رشته نازک تنگستن  عبور می کند که تا حد نور دهی آن را گرم می کند. از رسیدن اکسیژن به رشته ، یک حباب شیشه ای بسته جلوگیری می کند چراکه در غیر این صورت سریعاً رشته اکسید و ازبین  خواهد رفت . در ابتدا به لامپ های قوسی ، لامپ های رشته ای وگاهی اوقات لامپ الکتریکی گفته می شده است. همچنین به آن ها درصنعت سینما ، تئاتر،تلویزیون و لامپ حبابی گفته می شود . این لامپ ها در اندازه ها  و ولتاژهای مختلفی  ساخته می شوند ، از ۱٫۵ ولت الی  ۳۰۰ ولت. لامپ الکتریکی نیازی به تجهیزاتی جانبی  برای روشنایی ندارد ودر ضمن  قیمت تولید بسیار پایینی دارد.لامپ الکتریکی با هر دو نوع جریان DC و AC به خوبی کار می کند ، در نتیجه لامپ رشته ای به صورت وسیع در نوردهی مکانهای مختلف مانند  منازل ، منابع نوری متحرک و مکان های تجاری، چراغ های مطالعه ، چراغ قوه ها چراغ های اتومبیل و دکوراسیون و نیز مصارف تبلیغاتی کاربرد دارد.

از گرمای ساطع شده  از لامپهای رشته ای برخی از مصرف کننده ها هم استفاده می کنند ، مانند دستگاه های  جوجه کشی (برای گرماکردن  تخم ها) ،تولید گرمای مطلوب برای نگهداری جوجه های تازه متولد شده، گرمایش تابشی (مادون قرمز) برای دستگاه های نظامی مانند تانک ها،تولید گرما  در فرهای پخت آسان. گرمای تولید شده  از لامپ های رشته ای می تواند درسرما ، به گرم نمودن خانه کمک کند ، اما در مناطق گرمسیری باعث اتلاف بیشتر انرژی توسط سیستم های تهویه مطبوع  خواهد شد.لامپ های رشته ای بتدریج در بسیاری از کاربرد ها جای خود را به لامپ های فلورسنت،لامپ های تخلیه الکتریکی پرنور ، LED ها و منابع دیگر می دهند که به ازای مصرف مقدار مشابهی از انرژی مقدار بیشتری نور مرئی از خود ساطع می کنند.

اجزای لامپ

لامپ های رشته ای شامل یک محفظه شیشه ای (یک جام یا جباب) که توسط گازی بی اثر پر شده است تا تبخیر رشته را کم کند می شود.درون حباب یک رشته سیم ازجنس  تنگستن قرار دارد که از سرتاسر آن جریان الکتریکی عبور داده میشود.جریان باعث گرم شدن رشته به دمایی شدیداً بالا می شود ( ۲۰۰۰ تا ۳۳۰۰ درجه کلوین بسته به نوع رشته،سایز،شکل،و مقدار جریان عبور داده شده).رشته ی داغ شده از خود نوری ساطع می کند که حدوداً یک طیف موج پوسته ای را شامل میشود.قسمت مطلوب این طیف موج نور مرئی است، اما عمده انرژی صرف تولید نور طول موج های نزدیک مادون قرمز می شود.

قسمت های مختلف لامپ التهابی

9 1

1 – حباب شیشه ای

2 -گاز کم فشاربی اثر

3 – سیم رشته تنگستن

4 – سیم اتصال ته لامپ

5 – سیم اتصال بدنه

6 – سیم های محافظ تنگستن

7 – پایه شیشه ای

8 – سیم بدنه فلزی اتصال

9 – کلاهک (بدنه )

10 – عایق ( ویترایت )

11 – اتصال الکتریکی ( ته لامپ )

موفق باشید

گروه آموزشی آرون ــ سعید کشاورز کیوانی

                                         




SA

فراگیری مقدماتی علم الکترونیک شناخت قطعات همراه با کار عملی

T

شرکت تصمیم سبز – ساخت مدارات الکترونیکی همراه با بسته های آموزشی آرون مدل EL-F1

آموزش الکترونیک ویژه دانش آموزان

P
ساخت مدار الکترونیکی توسط دانش آموزان

Y
آموزش لحیم کاری

5 1 1200x675 1
شرح کارکرد مدار الکترونیکی توسط دانش آموز

20 1200x675 1
نحوه بستن مدار الکترونیکی برروی برد برد

6 1200x675 1
اولین جلسه آموزش الکترونیک در مدرسه

8 1200x675 1
آموزش استفاده صحیح از هویه

شناخت قطعات الکترونیک و آموزش الکترونیک مقدماتی
همراه با مانیتورهای لمسی سی تاچ




2

آموزش الکتریسیته و الکترونیک

ویژه دانش آموزان

  • آموزش الکتریسیته و الکترونیک بوسیله بسته های آموزشی آرون ویژه دانش آموزان و علاقمندان ، منطبق با کتب درسی ، بررسی و مشاهده قوانین فیزیکی و الکترونیکی ورود به دنیای الکتـرونیک ، رباتیـک و برق ، ایجاد انگیزه ، شور و نشاط علمـی ، شکـوفایی استعداد ، رشد تحصیلی ، و ……

تصمیم
بسته های آموزشی آرون

محصولات آموزشی

بسته آموزشی الکتریسیته شامل کیف پلاستیکی مرغوب و قطعاتی مانند : لامپ ـ باطری سیمهای های رابط ـ موتور الکتریکی ـ پروانه پلاستیکی ـ هسته آهنی ـ بیزر ـ سازه های پلاستیکی ـ کلید مغناطیسی ـ پیچ و مهره و …… میباشد .

بسته  آموزشی الکتریسیته مدل ELS-1
بسته آموزشی الکتریسیته مدل ELS-1

بوسیله این بسته دانش آموزان میتوانند با پدیده های فیزیـکی و الکترونیـکی ، شامل : بستن مدارهای الکتـریکی سـری و موازی ، مغناطیس ، نور، صوت ، بررسی تبدیل انرژی های مختلف و ……. که در کتابهای علوم به آنها اشاره شده است آشنا شوند .

M
انجام یک آزمایش از بسته های آموزشی آرون

فراگیری مقدماتی علم الکتریسیته و الکترونیک همراه با کار عملی

تصمیم111
ساخت مدارات الکتریکی و الکترونیکی

شرکت تصمیم سبز – ساخت مدارات الکتریکی همراه با بسته های آموزشی آرون مدل ELS-1

  • راه اندازی مدار موتور الکتریکی توسط دانش آموز ، درباره مبحث تبدیل انرژیها

ساخت مدار الکتریکی با بسته های آموزشی آرون

تبدیل انرژی شیمیایی به الکتریکی و انرژی الکتریکی به انرژی حرکتی (علوم ششم ابتدایی )

تبدیل انرژی شیمیایی به الکتریکی و انرژی الکتریکی به انرژی حرکتی

آموزش الکترونیک مقدماتی

6
ساخت مدارات الکتریکی

معرفی بسته های آموزشی آرون

SA
معرفی بسته های الکتریسیته به دانش آموزان

2 1
آموزش الکتریسیته با بسته های آموزشی آرون و مانیتور های لمسی SEETOUCH

نمونه کلاسهای انجام شده با بسته های آموزشی آرون

نمونه کلاسهای برگزاری شده

ارتقاء سطح علمی ، شکوفایی استعداد ، خودباوری با بسته های آموزشی ELS-1 آرون

Pre 1
آموزش همراه نشاط

Presentation3
بسته های آموزشی آرون مکمل دروس درسی

Pr3
خود باوری

Pr
شکوفایی استعداد

آشنایی با ساختمان لامپ الکتریکی

از سری آموزشهای مقدماتی ( مبحث الکتریسیته )